Vì nằm ở vị trí trung tâm nên sâu răng cửa gây ra nhiều phiền toái hơn so với sâu răng xảy ra ở những vị trí khác. Tuy nhiên nếu phát hiện sớm, bệnh lý này có thể được kiểm soát thông qua các biện pháp điều trị và chăm sóc đơn giản.
Răng cửa bị sâu – Nguyên nhân do đâu?
Sâu răng có thể ảnh hưởng đến bất cứ vị trí nào trên cung hàm kể cả răng cửa. Răng cửa nằm ở vị trí trung tâm nên tình trạng sâu răng ảnh hưởng nhiều đến hoạt động ăn uống và thẩm mỹ. Nếu không điều trị sớm, sâu răng có thể tiến triển nặng gây ố màu và hư hại hình dáng răng nghiêm trọng.
Như đã biết, sâu răng thực chất là một dạng nhiễm khuẩn của răng do vi khuẩn Streptococcus mutans. Vệ sinh răng miệng kém chính là yếu tố thuận lợi khiến vi khuẩn phát triển mạnh và sản sinh ra axit. Axit do vi khuẩn bài tiết là nguyên nhân trực tiếp làm mất các mô cứng của men răng và ngà răng.
Tuy nhiên, Streptococcus mutans và các chủng hại khuẩn thường trú trong khoang miệng thường chỉ tồn tại với số lượng hạn chế. Chỉ khi có yếu tố thuận lợi, vi khuẩn mới phát triển mạnh gây ra sâu răng và nhiều bệnh lý nha khoa khác.
Các nguyên nhân gây sâu răng cửa thường gặp:
- Vị trí của răng: Về hình dáng, răng cửa không phải là răng dễ bị sâu như răng hàm và răng tiền hàm. Tuy nhiên, răng cửa nằm ở vị trí trung tâm và thường được dùng để cắn thức ăn nên dễ hình thành mảng bám ở kẽ, mặt trong răng. Nếu không chú ý vệ sinh kỹ những vị trí này, vi khuẩn sẽ phát triển mạnh gây ra bệnh sâu răng.
- Vệ sinh răng miệng không đúng cách: Tương tự như sâu răng ở những vị trí khác, sâu răng cửa cũng có thể xảy ra do vệ sinh răng miệng không đúng cách. Thói quen vệ sinh kém khiến thức ăn thừa và mảng bám tích tụ nhiều, tạo điều kiện cho Streptococcus mutans và nhiều hại khuẩn phát triển gây phá hủy các mô cứng của men răng, ngà răng. Ngoài ra, vệ sinh răng miệng kém cũng là yếu tố làm tăng nguy cơ viêm lợi, viêm nha chu và nhiều bệnh lý nha khoa khác.
- Giảm tiết nước bọt: Nước bọt có vai trò vô cùng quan trọng với sức khỏe răng miệng. Ngoài tác dụng làm mềm và hỗ trợ phân giải các chất dinh dưỡng trong thức ăn, nước bọt còn có hiệu quả ức chế vi khuẩn, làm sạch mảng bám và tái khoáng men răng. Do đó, giảm tiết nước bọt có thể làm tăng nguy cơ bị sâu răng cửa đáng kể. Tình trạng này thường xảy ra do tuổi tác cao, sử dụng một số loại thuốc gây khô miệng, ít uống nước, ảnh hưởng của các bệnh lý nội khoa,…
- Các yếu tố nguy cơ: Ngoài các nguyên nhân chính kể trên, một số yếu tố cũng có thể làm tăng nguy cơ bị sâu răng cửa như hút thuốc lá, sử dụng rượu bia, bị tiểu đường, mang thai, mắc các hội chứng gây suy giảm miễn dịch, chế độ ăn nhiều đường,…
Răng cửa bị sâu ít khi xảy ra do một nguyên nhân cụ thể mà thường khởi phát do sự kết hợp của nhiều yếu tố khác nhau. Trong đó, vệ sinh răng miệng kém là yếu tố luôn có mặt trong tất cả các trường hợp bị sâu răng nói chung và sâu răng cửa nói riêng.
Nhận biết sâu răng cửa
Răng cửa bị sâu là bệnh lý nha khoa có tiến triển khá chậm do quá trình hủy khoáng của vi khuẩn Streptococcus mutans diễn ra từ từ. Vì vậy, các triệu chứng của bệnh lý này khá mờ nhạt và khó nhận biết trong giai đoạn đầu (giai đoạn sâu men). Khi vi khuẩn tấn công vào ngà răng (sâu ngà), răng cửa bị sâu sẽ bộc lộ các biểu hiện rõ ràng hơn.
Các triệu chứng nhận biết răng cửa bị sâu:
- Lớp ngoài của men răng xuất hiện các vết trắng đục hoặc các đốm vàng nâu nhạt. Men răng có hiện tượng ngả màu nhẹ.
- Sau đó, kẽ răng, chân răng hoặc mặt trong/ mặt ngoài của răng có thể xuất hiện các đốm có màu nâu hoặc đen.
- Trong giai đoạn sâu men (sâu răng chỉ ảnh hưởng đến lớp men răng), răng cửa hầu như chưa bị đau nhức, ê buốt hay khó chịu mà chỉ biểu hiện qua tổn thương thực thể. Cũng chính vì vậy mà rất ít người phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm.
- Theo thời gian, sâu răng tiến triển dẫn đến hình thành các lỗ sâu có bờ lởm chởm, màu nâu, đen, thường có dạng hình tròn. Kích thước và độ sâu của sang thương có xu hướng tăng dần nếu không được điều trị.
- Trong giai đoạn sâu ngà, răng cửa thường bị đau nhức và ê buốt trong quá trình ăn uống. Ở một số trường hợp, cơn đau có thể bùng phát đột ngột vào ban đêm gây ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
- Mức độ đau nhức do sâu răng cửa tăng lên khi cắn các vật cứng, dùng thức ăn dai, khô, món ăn và thức uống quá nóng, quá lạnh, chua và ngọt.
Răng cửa bị sâu có ảnh hưởng gì không?
Tất cả các răng trên cung hàm đều có chức năng và vai trò riêng. Trong đó, răng cửa thường được dùng để cắn thức ăn và hỗ trợ trong việc phát âm. Ngoài ra, răng cửa còn ảnh hưởng đến ngoại hình và sự tự tin trong quá trình giao tiếp, sinh hoạt. Khác với răng hàm, răng cửa nằm ở trung tâm nên những vấn đề xảy ra tại vị trí này dễ dàng nhận thấy bằng mắt thường.
Sâu răng cửa khiến men răng ố màu, răng xuất hiện đốm nâu đen ở chân răng, kẽ răng và mặt trong của răng. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý, ngoại hình và sự tự tin trong cuộc sống. Ngoài ra, sâu răng cửa không được điều trị sớm có thể gây hư hại hình dáng răng, đồng thời khiến men răng và ngà răng bị ăn mòn nghiêm trọng.
Răng cửa bị sâu là bệnh có tiến triển chậm, âm thầm nhưng có thể gây ra nhiều biến chứng nặng nề nếu không được thăm khám và khắc phục kịp thời. Các biến chứng thường gặp bao gồm viêm tủy răng, áp xe quanh chóp răng, viêm nướu răng, viêm xoang, viêm nội tâm mạc,…
Nếu sâu răng bị sâu xảy ra trong thời gian mang thai, trẻ sinh ra sẽ có nguy cơ bị sâu răng cao hơn bình thường. Hơn nữa, sâu răng nặng còn có thể làm tăng nguy cơ gặp phải các biến chứng thai kỳ như sinh non, động thai và trẻ sinh ra nhẹ cân.
Cách khắc phục răng cửa bị sâu hiệu quả, an toàn
Có thể thấy, sâu răng cửa không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng cũng như tổng thể mà còn tác động nhiều đến ngoại hình và thẩm mỹ. Do đó, nên điều trị sớm để hạn chế được những ảnh hưởng và biến chứng của bệnh.
Các biện pháp xử lý răng sâu cửa bị sâu hiệu quả:
1. Liệu pháp fluor
Fluor là khoáng chất quan trọng đối với sức khỏe răng miệng. Khi được dung nạp, fluor sẽ thẩm thấu vào bên trong men răng và kết hợp với hydroxyl apatite tạo thành fluorapatite. Fluorapatite có kết cấu cứng chắc hơn và ít bị hòa tan bởi axit do vi khuẩn bài tiết. Với khả năng này, fluor có thể bù lấp những lỗ sâu li ti và ngăn chặn sâu răng phát triển hiệu quả.
Không chỉ có tác dụng tăng độ cứng chắc cho men răng, fluor còn giảm hoạt động sản sinh axit của vi khuẩn. Các sản phẩm axit do hại khuẩn bài tiết không chỉ gây hòa tan mô cứng của men răng, ngà răng mà còn là nguyên nhân gây hôi miệng, tổn thương nướu răng và các cơ quan khác.
Trong tất cả các trường hợp bị sâu răng, bác sĩ đều chỉ định liệu pháp fluor. Fluor được bổ sung thông qua các biện pháp sau:
- Với những trường hợp răng cửa bị sâu nhẹ chỉ mới xuất hiện các vết trắng đục và nâu vàng, bác sĩ sẽ thoa gel bôi chứa fluor nồng độ cao lên răng tại phòng khám. Fluor sẽ tái khoáng nhanh men răng và làm lành các sang thương sâu răng trong giai đoạn sớm.
- Nếu sâu răng đã tiến triển, liệu pháp fluor được xem là phương pháp hỗ trợ bên cạnh các biện pháp chính. Trong trường hợp này, bác sĩ sẽ chỉ định dùng nước súc miệng và kem đánh răng chứa fluor.
Fluor mang đến nhiều lợi ích đối với sức khỏe răng miệng nói chung và sâu răng nói riêng. Tuy nhiên, sử dụng fluor không đúng cách có thể gây ngộ độc cấp và mãn tính. Do đó, bạn nên bổ sung khoáng chất này theo hướng dẫn của bác sĩ.
2. Trám răng cửa
Trám răng cửa là biện pháp điều trị sâu răng được áp dụng hầu hết trong tất cả các trường hợp. Trên thực tế, hiện tượng hủy khoáng do vi khuẩn Streptococcus mutans không thể hoàn nguyên. Do đó, bác sĩ sẽ làm sạch phần răng bị sâu, sát khuẩn và trám lại để ngăn sâu răng phát triển.
Các chất liệu được sử dụng để trám răng khả năng bám chắc với răng thật nên có thể ngăn ngừa vi khuẩn xâm nhập và tái phát sâu răng. Đối với những trường hợp có nguy cơ sâu răng cao (người bị tiểu đường, mắc các hội chứng suy giảm miễn dịch,…), bác sĩ sẽ trám dự phòng ở các mặt nhai của răng hàm, kẽ răng hàm và kẽ răng cửa.
3. Lấy tủy răng cửa
Lấy tủy răng được thực hiện khi sâu răng đã ăn vào khoang tủy gây viêm nhiễm tủy răng. Viêm tủy răng có thể dẫn đến hàng loạt các biến chứng nặng nề như áp xe, viêm tủy triển dưỡng, viêm nha chu, viêm lưỡi, viêm tấy sàn miệng,… Do đó để kiểm soát viêm nhiễm và ngăn ngừa biến chứng, bác sĩ sẽ chỉ định lấy tủy răng cửa.
Lấy tủy răng cửa được thực hiện bằng cách bộc lộ tủy răng, sau đó dùng trâm tay hoặc trâm máy làm sạch toàn bộ tủy. Kế tiếp, bác sĩ sẽ dùng dung dịch sát khuẩn làm sạch buồng tủy và ống tủy. Cuối cùng, sử dụng vật liệu chuyên dụng để trám bít lại.
Tủy răng là cơ quan nuôi dưỡng ngà răng và dẫn truyền cảm giác về não bộ. Sau khi lấy tủy, răng có xu hướng giòn, suy yếu và ngả màu không còn được nuôi dưỡng. Vì vậy nếu có thể, nên bọc răng sứ để phục hồi màu sắc, hình dáng và tăng tuổi thọ của răng.
4. Vệ sinh răng miệng đúng cách
Vệ sinh răng miệng đúng cách là biện pháp hỗ trợ bên cạnh các phương pháp y tế. Giữ vệ sinh răng miệng tốt có thể giảm số lượng hại khuẩn trong khoang miệng, ngăn ngừa lỗ sâu tiến triển và tăng tốc độ tái khoáng men răng.
Các biện pháp vệ sinh răng miệng giúp kiểm soát răng cửa bị sâu hiệu quả:
- Chải răng là biện pháp làm sạch răng cơ bản cần được thực hiện mỗi ngày. Nên chải răng sau các bữa ăn và trước khi đi ngủ (2 – 3 lần/ ngày) để ngăn ngừa hình thành mảng bám. Tuy nhiên để làm sạch răng hiệu quả, cần phải chải răng đúng cách.
- Kẽ răng là những vị trí hẹp, khuất nên khó làm sạch thông qua chải răng. Do đó, nên tập thói quen dùng chỉ tơ nha khoa để loại bỏ thức ăn thừa bị bám dính ở kẽ răng.
- Có khoảng 50 tỷ vi khuẩn trú ngụ trong khoang miệng nên ngoài chải răng và dùng chỉ nha khoa, nên súc miệng với nước muối pha loãng để tiêu diệt hại khuẩn. Ngoài nước muối, bạn có thể dùng các dung dịch súc miệng sát khuẩn để tăng hiệu quả làm sạch.
- Bề mặt lưỡi là môi trường lý tưởng để vi khuẩn sinh sôi và phát triển. Do đó, nên dùng cụ cạo lưỡi 1 – 2 lần/ tuần để làm sạch rêu lưỡi.
- Sau các bữa ăn nhẹ hoặc khi bữa chính ở ngoài và không tiện chải răng, bạn có thể làm sạch răng miệng bằng cách súc miệng với nước sạch và uống nhiều nước. Nếu có thể, nên dùng thêm chỉ nha khoa và nhai cao su không đường.
Phòng ngừa sâu răng cửa bằng cách nào?
Răng cửa bị sâu gây ra nhiều phiền toái khi ăn uống, sinh hoạt và đặc biệt là giao tiếp. Ngoài ra, bệnh lý còn có thể dẫn đến nhiều biến chứng nếu không được thăm khám và điều trị kịp thời. Chính vì vậy, nên có sự chủ động trong việc phòng ngừa sâu răng cửa tái phát.
Sâu răng nói chung và sâu răng cửa nói riêng có thể được phòng ngừa qua những biện pháp đơn giản như:
- Giảm hình thành mảng bám là cách phòng ngừa sâu răng tốt nhất. Bạn có thể loại bỏ mảng bám trong khoang miệng bằng cách đánh răng 2 – 3 lần/ ngày, dùng chỉ nha khoa và súc miệng với dung dịch sát khuẩn.
- Ngoài các biện pháp vệ sinh răng miệng chính, bạn cũng có thể nhai kẹo cao su không đường, uống nhiều nước và dùng một số loại thực phẩm có khả năng làm sạch răng miệng tự nhiên như sữa chua, táo, các loại rau xanh,…
- Cạo vôi răng định kỳ 1 – 2 lần/ năm để phòng ngừa sâu răng và các bệnh nha khoa thường gặp khác.
- Chế độ ăn nhiều đường là yếu tố làm tăng nguy cơ sâu răng cửa và nhiều bệnh lý răng miệng. Do đó, bạn nên giảm thức ăn và đồ uống chứa đường hóa học, đường mía. Thay vào đó, có thể dùng các loại thực phẩm có vị ngọt tự nhiên như mật ong, trái cây,…
- Công dụng của fluor trong việc phòng ngừa và cải thiện sâu răng đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu khoa học. Vì vậy, bạn nên sử dụng kem đánh răng, nước súc miệng chứa khoáng chất này để giảm nguy cơ sâu răng cửa tái phát.
- Cải thiện độ chắc khỏe của men răng bằng chế độ ăn lành mạnh. Ngoài ra, người có hệ miễn dịch kém nên tập thể dục thường xuyên và sinh hoạt điều độ để nâng cao chức năng đề kháng.
- Giảm tiết nước bọt làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nha khoa. Do đó, nên uống đủ nước và hạn chế hút thuốc lá, sử dụng rượu bia để ổn định lượng nước bọt trong khoang miệng.
Răng cửa bị sâu có thể được kiểm soát nếu chăm sóc và điều trị đúng cách. Hy vọng qua bài viết trên, bạn có thể nhận biết sớm tình trạng này và can thiệp các biện pháp điều trị, chăm sóc kịp thời. Ngoài ra, nên chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa để tránh tình trạng tái phát.
Tham khảo thêm:
Bài viết liên quan
5 Cách điều trị sún răng cho trẻ an toàn hiệu quả
Răng cửa bị đen bên trong: Nguyên nhân và cách xử lý
Sâu răng gây viêm lợi sưng đau và cách xử lý
Bị sâu răng để lâu năm có nguy hiểm không?
Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!